Upały i kury

Lato potrafi dać się we znaki nie tylko ludziom, ale również zwierzętom gospodarskim. Gdy termometry pokazują 35–39°C, kury są szczególnie narażone na stres cieplny. W przeciwieństwie do ludzi nie mają gruczołów potowych, dlatego nie potrafią schładzać organizmu przez pocenie się. Gdy temperatura otoczenia gwałtownie rośnie, ich organizm musi radzić sobie w zupełnie inny sposób.

Jak rozpoznać, że kurom jest za gorąco? Co zrobić, aby bezpiecznie przetrwały falę upałów? I czy wszystkie rasy znoszą wysokie temperatury tak samo? Oto praktyczny poradnik dla każdego hodowcy.


Dlaczego upał jest tak niebezpieczny dla kur?

Optymalna temperatura dla dorosłych kur wynosi około 18–24°C. Już przy temperaturach przekraczających 30°C ptaki zaczynają odczuwać wyraźny dyskomfort. Gdy słupek rtęci zbliża się do 39°C, organizm kury pracuje na granicy swoich możliwości.

Pierwszym objawem jest intensywne dyszenie. To właśnie w ten sposób kury próbują oddać nadmiar ciepła. Niestety, długotrwałe dyszenie prowadzi do utraty wody i zaburzenia gospodarki elektrolitowej. W skrajnych przypadkach może dojść do odwodnienia, udaru cieplnego, a nawet śmierci.



Kury chłodzą się również rozkładając w charakterystyczny sposób skrzydła.





1. Woda – najważniejszy sprzymierzeniec

Podczas upałów kury potrafią wypijać nawet dwa do czterech razy więcej wody niż zwykle.

Dlatego warto zadbać o kilka zasad:

  • ustaw kilka poideł zamiast jednego,
  • wszystkie poidła umieść w cieniu,
  • wymieniaj wodę kilka razy dziennie,
  • wrzuć do poideł zamrożone butelki PET lub kostki lodu.

Ciepła woda szybko przestaje zachęcać ptaki do picia, dlatego jej regularna wymiana ma ogromne znaczenie.


2. Cień to podstawa

Jeżeli wybieg jest nasłoneczniony przez cały dzień, warto stworzyć dodatkowe miejsca zacienione.

Świetnie sprawdzą się:

  • siatki cieniujące,
  • plandeki,
  • gałęzie drzew,
  • prowizoryczne zadaszenia.

Kury same wybiorą najchłodniejsze miejsce do odpoczynku.


3. Karmienie o odpowiedniej porze

Proces trawienia również wytwarza ciepło.

Dlatego podczas upałów najlepiej:

  • główne karmienie podać wcześnie rano,
  • drugą porcję późnym wieczorem,
  • unikać obfitego karmienia w środku dnia.

4. Chłodzące przysmaki

Latem można urozmaicić dietę kur produktami bogatymi w wodę.

Świetnie sprawdzą się:

  • arbuz,
  • melon,
  • ogórek,
  • cukinia,
  • mrożony groszek.

Niektórzy hodowcy zamrażają owoce w dużych bryłach lodu. Kury chętnie je skubią, jednocześnie delikatnie się schładzając.


Jak rozpoznać przegrzaną kurę?

Na początku objawy są dość charakterystyczne:

  • intensywne dyszenie,
  • szeroko rozłożone skrzydła,
  • siedzenie w cieniu,
  • brak apetytu.

Niepokój powinny wzbudzić:

  • chwiejny chód,
  • osłabienie,
  • blady grzebień,
  • przewracanie się.

To sygnały, że organizm przestaje radzić sobie z wysoką temperaturą.


Ciekawostka – nie wszystkie rasy kur znoszą upały tak samo

To, jak kura radzi sobie z wysoką temperaturą, zależy między innymi od wielkości ciała, rodzaju upierzenia oraz wielkości grzebienia.

Najlepiej znoszą wysokie temperatury

Do ras odpornych na upały należą między innymi: 

  • Leghorn,
  • Minorca,
  • Fayoumi,
  • Ancona.

Łączy je lekka budowa ciała, duży grzebień oraz stosunkowo luźne upierzenie. Duży grzebień działa jak naturalny „radiator”, pomagając oddawać nadmiar ciepła.


Średnio odporne

Do tej grupy zalicza się wiele popularnych ras utrzymywanych w Polsce:

  • Zielononóżka kuropatwiana,
  • Rhode Island Red,
  • Sussex,
  • New Hampshire.

Przy odpowiedniej ilości cienia i wody dobrze radzą sobie nawet podczas bardzo gorących dni.


Najgorzej znoszą upały

Największych problemów można spodziewać się u ras ciężkich i bardzo mocno opierzonych:

  • Brahma,
  • Cochin,
  • Jersey Giant.

Ich masywna budowa sprawia, że znacznie trudniej oddają ciepło.

Jeszcze bardziej narażone są kury o ozdobnym, bardzo obfitym upierzeniu, takie jak:

  • Silki (Jedwabiste),
  • Faverolles,
  • Houdan.

W czasie upałów wymagają szczególnie uważnej obserwacji.


Kolor też ma znaczenie

Biało upierzone kury często lepiej znoszą pełne słońce niż ptaki o bardzo ciemnym upierzeniu. Jasne pióra odbijają więcej promieni słonecznych, dzięki czemu organizm nagrzewa się nieco wolniej.


Czy upał wpływa na znoszenie jaj?

Tak.

Podczas wysokich temperatur większość kur:

  • znosi mniej jaj,
  • produkuje jaja z cieńszą skorupką,
  • częściej robi kilkudniowe przerwy w nieśności.

To naturalna reakcja organizmu i zwykle wszystko wraca do normy po ustąpieniu upałów.


Najczęstsze błędy hodowców podczas upałów

  • pozostawienie tylko jednego poidła,
  • brak cienia na wybiegu,
  • zamykanie kur w nagrzanym kurniku,
  • karmienie dużą ilością ziarna w południe,
  • łapanie i przenoszenie ptaków podczas największego skwaru.

Przy temperaturach sięgających 39°C najważniejsze są trzy rzeczy: świeża chłodna woda, cień i dobra wentylacja w kurniku. To właśnie one w największym stopniu decydują o tym, czy kury bezpiecznie przetrwają falę upałów.

Warto również pamiętać, że każda rasa ma inną odporność na wysokie temperatury. Lekkie, śródziemnomorskie kury zazwyczaj radzą sobie znacznie lepiej niż ciężkie rasy ozdobne. Regularna obserwacja stada i szybka reakcja na pierwsze objawy przegrzania to najlepszy sposób, by ochronić ptaki przed skutkami letnich upałów.

Źródła:

  • University of Minnesota Extension – Preventing Heat Stress in Poultry (zalecenia dotyczące pojenia, wentylacji i żywienia podczas upałów).
  • Poultry Extension – Managing Backyard Chickens During Extreme Summer Temperatures (praktyczne wskazówki dla hodowców przydomowych).
  • Purina Animal Nutrition – Choosing Chicken Breeds (charakterystyka ras i ich przydatności w różnych warunkach klimatycznych).
  • Brugaletta G.B., Teyssier J.-R., Rochell S.J., Dridi S., Sirri F. (2022). A Review of Heat Stress in Chickens. Part I: Insights into Physiology and Gut Health. Frontiers in Physiology.
  • Oke O.E. i wsp. (2023). Alleviating Heat Stress Effects in Poultry: Updates on Methods and Mechanisms of Actions. Frontiers in Veterinary Science.
  • Lara L.J., Rostagno M.H. (2020). Impact of Heat Stress on Poultry Health and Performances, and Potential Mitigation Strategies. Animals (MDPI), 10(8), 1266.
  • Wasti S., Sah N., Mishra B. (2021). Poultry Response to Heat Stress: Its Physiological, Metabolic, and Genetic Implications on Meat Production and Quality. Frontiers in Veterinary Science.
  • Buxadé C. i wsp. (2024). Exploring Evolutionary Adaptations and Genomic Advancements to Improve Heat Tolerance in Chickens. Animals (MDPI), 14(15), 2215. 
  • Nawaz A.H. i wsp. (2023). Investigating the Heat Tolerance and Production Performance in Local Chicken Breed Having Normal and Dwarf Size. Animal, Volume 17, Issue 3
  • Komentarze

    Popularne posty z tego bloga

    Co też ta Kaczucha znów wymyśliła! - gdy kwoka przestaje być matką: co decyduje o opiece nad pisklętami?

    Dwie kwoki - dwa style macierzyństwa